Toplum hayatı, insanların yaratıcılık işlevine ve yaratıcı düşünce ürünlerine gereksinme içindedir. Toplum hayatının, insanların yaratıcı ve üretici düşünce gücü olmaksızın gelişmesi olanaksız olduğu gibi, toplumsal dokunun ve gelişimin ana öğesi olan düşünce ürünlerinin toplum içinde ve toplumlar arasında hızla ve bağımsız şekilde yayılmasına engel olabilmek de olanaksızdır. Düşünce ürünlerinin toplumdaki insanlar tarafından öğrenilmesi ve özümlenmesini önlemek düşünülemez. İnsan düşüncesi toplumsal bir nitelik taşır. Bu nedenle, toplumlar, düşüncelerin daha düzenle ve daha hızlı şeklide toplum içinde yayılmasını sağlayacak imkanları geliştirme yolları üzerinde durmuşlardır. Hiç şüphesiz, düşünce gücü insanın maddi ve manevi gereksinmelerinin karşılanmasında temel öğedir. Edebiyat, sanat ve bilimsel eserler, güzel sanat ve sinema eserleri v.b. toplumda ortak duygu ve coşkuları oluşturmak, tamamlamak, beslemek ve bütünleştirmek yoluyla toplum hayatının ve toplumsal bağ ve birliğin temelini oluşturur.

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, herkesin, toplumun kültür hayatına katılmak, güzel sanatlardan etkilenmek, bilim alanındaki gelişimi ve bunun yararlarını paylaşmak hakkına sahip olduğunu ve herkesin, yarattığı her türlü bilim, edebiyat ve sanat eserleri ile ilgili olarak doğacak manevi ve maddi yararlarının korunmasına hakkı olduğunu (Md. 27) açıkça öngörmektedir. Bir başka anlatımla, fikri haklar temel insan hakları arasında önemli bir yer tutmaktadır.

Düşünce ürünlerinin yayılma araçları olarak, kağıt, matbaa, fotoğraf, film, plak, kaset, CD, digital teknikler, radyo, televizyon ve uydu ile haberleşme teknikleri toplum hizmetinde giderek artan önemde yer işgal etmiştir. Bunun yanında, toplumlar yaratıcı düşünce ürünleri ile düşünce ürünü sahipleri ve toplumlar arasındaki ilişkinin düzenlenmesi gerektiğini de değerlendirmişlerdir. Bu düzen gereği, toplumların yaratıcı düşünce gücünü duydukları saygının en belirgin göstergesidir. Böylece, düşünce ürünlerinin maddi bir araç üzerinde tespit, çoğaltma ve yayma araçlarının gelişimi, düşünce ürünleri ve sahiplerinin yasal koruma altına alınmasını zorunlu kılmıştır. Böylece, eser sahiplerinin, eserleri ile ilgili hak ve yararlarını ifade eden fikri hakların koruma ilke ve esasları, ulusal ve uluslararası alanda öngörülen kurarlar topluluğu olarak düzenlenmiştir.

Fikri Haklar hakkındaki yazının tamamını görmek için tıklayın.
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nu görmek için tıklayın.
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun bazı maddelerinin değiştirilmesine ilişkin kanun için tıklayın.